აზროვნების სისტემა #1: ანგარიშვალდებულება

“It’s easier to apologize than it is to get permission”. – Grace Murray Hopper

წარმატების მისაღწევად ძალიან მნიშვნელოვანია გავაანალიზოთ ჩვენი აზროვნების სისტემა (“mindset”¹), შემდეგ კი მუდმივად ვიზრუნოთ მის გაუმჯობესებაზე.

არსებობენ ორი ტიპის ლიდერები:

  1. “თანაშემწე” ლიდერი ყველა შეცდომას და წარმატებას ბედისწერას მიაწერს.
    ის ამბობს: “მე ვიცი ჩემი როლი და ყველაფერს ვაკეთებ, რომ ეს პასუხისმგებლობები შევასრულო”.
  2. “მესაკუთრე” ლიდერი ყველა შეცდომას და წარმატებას საკუთარ თავზე იღებს.
    ის ამბობს: “მე არასდროს ვუშვებ, რომ სხვები არიან რამეზე პასუხისმგებელი. ანგარიშვალდებულება მხოლოდ ჩემია. სხვების წარუმატებლობა ჩემი წარუმატებლობაა.”

მესაკუთრე ლიდერი როგორც წესი, უფრო წარმატებული ლიდერია. მას მეტი პასუხიმგებლობის და ანგარიშვალდებულების გრძნობა აქვს, ხოლო წარუმატებლობის შემთხვევაში პრობლემებს უფრო ადვილად უმკლავდება და სათადარიგო გეგმაზეც მარტივად შეუძლია გადართვა.

* * *

2 წლის რომ ვიყავი, ყოველ საღამოს, ერთსა და იმავე დროს (8? 9?), მოუთმენლად ველოდებოდი სატელევიზიო გადაცემას “ღამე მშვიდობისა, პატარებო”. ეს ალბათ ერთადერთი საბავშვო პროგრამა იყო საბჭოთა კავშირის დროს. სხვა უბრალოდ არ დამამახსოვრდა. არც ამ გადაცემის კონტენტი მახსოვს მკაფიოდ, მაგრამ მუსიკა პროგრამის გამხსნელი და დამხურავი რგოლიდან, ე.წ. “ქუდიდან”, ახლაც შემიძლია წავიმღერო.

ჩემი 2 წლის ძმისშვილი ალექსანდრე არცერთ სატელევიზიო პროგრამას არ ელოდება. მან იცის, რომ თუ მულტფილმის ნახვა უნდა, დღის ნებისმიერ დროს შეუძლია ვინმეს youtube-ი ჩაართვევინოს და მოსთხოვოს ზუსტად ის მულტფილმი, რომლის ნახვაც იმ მომენტში გაუხარდება (“მაშა და დათვი”, anyone?).

რა ფსიქოლოგიური განსხვავებაა 2 წლის მარიამსა და ალექსანდრეს შორის?

მარიამს არ აქვს გაცნობიერებული საკუთარი სურვილები. არასდროს უფიქრია თუ რისი ნახვა სურს. ამაზე რომ ეფიქრა, უთუოდ დაიტანჯებოდა, რადგან მაინც ვერ ნახავდა იმას, რაც ნამდვილად სურს. მისი სურვილების ასრულება მასზე არ არის დამოკიდებული. ის უნდა დაელოდოს დღის კონკრეტულ მონაკვეთს, კონკრეტულ სატელევიზიო პროგრამას, რომლის კონტენტიც სხვების (ზრდასრული ადამიანების) მიერ არის დაგეგმილი.

ალექსანდრეს აქვს ინდივიდუალობის და თავისუფლების მეტი შეგრძნება. მან უკვე იცის, რომ რაც სურს, ის თავადვე უნდა მოიპოვოს. ამისათვის შეიძლება შრომა და გარკვეული დავალებების შესრულებაც დასჭირდეს, მაგრამ მისი სურვილების ასრულება მაინც მასზეა დამოკიდებული. ამასთანავე, ის ზედმიწევნით ზუსტად ასახელებს საკუთარ სურვილებს.

ეს უმარტივესი მაგალითია. ჩემი და ალექსანდრეს ბავშვობას შორის განსხვავება უამრავ სხვა დეტალშიცაა. მორალი: ზრდასრული ალექსანდრე ბევრად უფრო დამოუკიდებელი, თავისუფალი და თავდაჯერებული იქნება, ვიდრე ზრდასრული მარიამი. ხოლო რომელი იქნება უკეთესი ლიდერი, ამ დასკვნის გამოტანა თქვენთვის მომინდია.

* * *

კონტენტის ახალმა ფორმებმა და მიწოდების ახალმა არხებმა შემეცნება ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახადა. შემეცნების ხელმისაწვდომობამ თვითგამორკვევა დააჩქარა. თვითგამორკვევამ სურვილების მკაფიო გაცნობიერება გამოიწვია და ადამიანს მეტი ინდივიდუალიზმისკენ უბიძგა. შრომამ შესაძლოა მართლაც შექმნა ადამიანი, მაგრამ ტექნოლოგიამ ის გაათავისუფლა.

¹იქნებ ამ სიტყვის კარგი თარგმანი შემომაშველოთ?

ჩემი რუტინა

“Operations are the coordination of tactics over time.” – Sebastian Marshall, Progression.

ჩემი ჩვეულებრივი სამუშაო დღე იწყება ღამის 11 საათზე.

ცოტა უცნაურად ჟღერს, მაგრამ მეტი პროდუქტიულობისთვის აზროვნების სისტემაში პირველი ეს ცვლილება დამჭირდა: ახალი დღე იწყება ღამე, ზუსტად იმ დროს, როცა დასაძინებლად ვწვები.

7:00 – ვიღვიძებ. ვსვამ 0.5 ლ. წყალს და 7:30-მდე წიგნს ვკითხულობ (ასე ვფხიზლდები).
7:30 – ვიმზადებ საუზმეს და სადილს (შუადღისთვის). youtube-ზე ვუყურებ ჩემი საყვარელი “ცხოვრების ინსტრუქტორების”¹ ვიდეოებს, თან პარალელურად ვვარჯიშობ (კროსტრენინგი და იოგა, დღეების მონაცვლეობით).
8:30 – შხაპს ვივლებ, იმეილს და facebook-ს ვამოწმებ.
9:00 – ვსაუზმობ. პარალელურად youtube-ს ან ტელევიზორს ვუყურებ.
9:30 – ვიცვამ და ვემზადები წასასვლელად.
10:00 – სახლიდან გავდივარ. თან ლანჩი მიმაქვს. ოფისამდე ჩქარი ნაბიჯით მივდივარ, რასაც 15-20 წუთი სჭირდება.
11:30 – ვერთვები სამსახურის გაწამაწიაში. მუშაობის პარალელურად 1 ლიტრამდე წყალს ვსვამ.
14:00 – სამზარეულოში ჩავდივარ სასადილოდ.
14:30 – ვაგრძელებ მუშაობას.
19:00 / 20:00 – სახლში მივდივარ. როგორც წესი, ოფისს ყოველთვის მე ვკეტავ. გასვლის წინ ისევ 0.5 ლიტრ წყალს ვსვამ. სახლში ისევ ჩქარი ნაბიჯით ვბრუნდები. ესეც ჩემი ყოველდღიური გარანტირებული 30 წუთიანი ფეხით სიარული და 2 ლიტრი წყალი!
20:30 – ამ დროს უკვე საშინლად დაღლილი ვარ. ვახშამს ვიმზადებ და შევექცევი.
21:30 – მომდევნო დღეს ვგეგმავ.
23:00 – როგორც წესი, წიგნის კითხვაში მეძინება. დღე დასრულებულია.

routine

დაახლოებით ასე გამოიყურება ჩემი კალენდარი

როცა სკოპიეში ვარ და არ ვმოგზაურობ, ეს არის სამუშაო დღეების ძირითადი რუტინა. ხანდახან შუა კვირაში სუპერმარკეტში შევლა და პროდუქტების მარაგის შევსება მიწევს. ხანდახან სახლში ვახშმობის ნაცვლად, ვინმესთან ერთად გარეთ ვვახშმობ, მაგრამ ეს ძალიან იშვიათად ხდება, რადგან სკოპიეში ბევრი ახლო მეგობარი არ მყავს. ყველა საოჯახო საქმე, სარეცხი და პროდუქტების შეძენა უქმე დღეებზე მაქვს გადანაწილებული.

უქმეებზეც დილის 7 საათზე ვიღვიძებ. შაბათს ვოდნოზე² საცოცად, პარკში სარბენად ან სავარჯიშოდ მივდივარ. ვალაგებ სახლს, ვრეცხავ სარეცხს, ვგეგმავ სოციალურ აქტივობებს და ვკითხულობ. კვირას კი წერის ან კითხვის სპრინტს³ ვაწყობ, ვიმარაგებ პროდუქტებს, ვგეგმავ მომდევნო კვირას, ვგეგმავ სოციალურ აქტივობებს და ისევ ვკითხულობ.

ამ რუტინიდან, ცხადია, მაქვს გადახვევებიც, მაგალითად ზოგჯერ შუა კვირაში უქმე დღე გამოერევა და ოფისში გასვლა არ მიწევს. ამ დროს სახლიდან ვმუშაობ და ვცდილობ საღამოს ვინმეს შევხვდე, პარკში ან ქალაქის ცენტრში ფეხით გავისეირნო.

არის სხვა შემთხვევებიც, როდესაც ყველაფერს აზრი ეკარგება და უბრალოდ აღარ მინდა რუტინას მივყვე. ამ დროს უბრალოდ დივანზე ვწევარ, ჭერს ვუყურებ და დაჟინებით ვფიქრობ. მსგავსი სიტუაციებიდან გამოსასვლელად გარკვეული ხერხებიც შევიმუშავე, რომლებზეც მოგვიანებით დეტალურად დავწერ.

¹Life Coach
²ვოდნო - მთა სკოპიეში
³სპრინტი - მოკლე მანძილზე მაქსიმალური სისწრაფით სირბილი

ვინ არის “ბიოჰაკერი”?

“The pain you feel today is the strength you feel tomorrow.” – Stephen Richards

ტერმინი “ჰაკერი” ნეგატიურ კონტექსტთან არის დაკავშირებული. სინამდვილეში “ჰაკერობა” სხვადასხვა შედეგის მისაღებად რამე სისტემის გამუდმებით წვალებას ნიშნავს.

ბიოჰაკერი არის ადამიანი, რომელიც საკუთარი სხეულის და გონების მოდიფიცირებას ცდილობს გრძელვადიან პერიოდში მეტი ეფექტიანობის მისაღწევად. ეს ეფექტიანობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს პროდუქტიულობის გაზრდასთან, სიმდიდრის შექმნასთან, სოციალური აქტივების შეძენასთან, ფიტნესთან, ჯანმრთელობასთან, სიცოცხლის ხანგრძლივობასთან და ზოგადი ბედნიერების შეგრძნებასთან.

პირველი სახელდებული ბიოჰაკერები კალიფორნიაში, სილიკონის ველის სტარტაფებში¹ დაიბადნენ. როგორც ჩანს, მათ გაიაზრეს თუ რამხელა მნიშვნელობა აქვს ბიზნესსა და პროფესიულ საქმიანობაში საკუთარი “სისტემის”, ანუ სხეულისა და გონების ფლობას.

ტერმინი ახალია, თუმცა კონცეფცია უხსოვარი დროიდან, ადამიანის წარმოშობის მომენტიდან არსებობს.


valltortagorge620

პირველი ბიოჰაკერი ის პირველი ადამიანი იყო, რომელსაც სამყაროს შემეცნების ინტერესი გაუჩნდა; რომელმაც ხორცის შესაწვავად ცეცხლი გამოიყენა; რომელმაც სხეული ტყავით შეიმოსა; რომელმაც გამოიგონა ქვის იარაღები და ბორბალი; რომელმაც გამოქვაბულის კედელზე დახატა პირველი იეროგლიფი.

პირველი ბიოჰაკერი იყო ადამიანი, რომელსაც გაუჩნდა შეკითხვა – “ვინ ვარ მე?” – რომელმაც საკუთარი თავი გააცნობიერა და თავისსავე გამოთლილ ქანდაკებას პირველად სახელი მიაწერა.

პირველი ბიოჰაკერი იყო პირველი დიასახლისი (ან მამასახლისი), რომელმაც თიხისგან ჯამი გამოძერწა და საჭმელი მოხარშა.

პირველი ბიოჰაკერი იყო ადამიანი, რომელმაც თავისი ადამიანობის გასაზრისებისკენ პირველი ნაბიჯი გადადგა.

პირველი ბიოჰაკერები იყვნენ პირველი მონადირე, პირველი ათლეტი, პირველი გამომგონებელი, პირველი ექიმი, პირველი ფილოსოფოსი, პირველი ინჟინერი, პირველი დიასახლისი, პირველი მშენებელი, პირველი მიწათმოქმედი, პირველი მწერალი, პირველი მეცნიერი, პირველი მასწავლებელი… მათ გააჩნდათ ცხოვრების მიზანი, გატაცება და ყველანი იდგნენ საკუთარი თავის უმაღლესი შესაძლებლობების განხორციელებისკენ მიმავალ გზაზე.

პირველი ბიოჰაკერი ის ადამიანი იყო, რომელმაც ღმერთი კაცად გამოსახა.


თანამედროვე ბიოჰაკერის მთავარი მიზანია შექმნას და განაახლოს საკუთარი თავი, გაზარდოს ფიზიკური და გონებრივი შესაძლებლობები, გაძლიერდეს ფიზიკურად და მენტალურად. ბიოჰაკერისთვის სიძლიერე ერთ-ერთი მთავარი ღირებულებაა, სისუსტე კი მუდმივად დასაგმობი.

ბიოჰაკერი ლიდერია. ის მუდმივად უბიძგებს საკუთარ თავს და გარშემომყოფებს აღმავლობისკენ. მისი წარმატების საიდუმლო შემდეგია: მას შეუძლია ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ბეჯითად და გულმოდგენედ დაკავდეს უსიამოვნო საქმიანობით. ეს მხოლოდ მაღალი ცნობიერების ადამიანებს შეუძლიათ.

ბიოჰაკერი არის ადამიანი, ვინც გამუდმებით ცდილობს ადამიანური არსებობის სრულყოფას.

¹Startup - ახალწამოწყებული ბიზნესი, დამწყები კომპანია.

ორი ნაბიჯით წინ

“Time is like a river that will take you forward into encounters with reality that will require you to make decisions. You can’t stop the movement down this river, and you can’t avoid the encounters. You can only approach these encounters in the best way possible.”
– Ray Dalio, Principles.

თუკი ამ სტატიის წერას დავიწყებ, მიზანთან ერთი ნაბიჯით ახლოს ვიქნები.

შეიძინე ამაზონზე

დღეს სებასტიან მარშალის “პროგრესიის” კითხვა დავიწყე. შთაგონებული ვარ!

წიგნის პირველი ნაწილი “Upstream Effect”-ს განიხილავს. ეს არის დისკუსია იმის შესახებ, რომ ყოველ კონკრეტულ წამს საკუთარ ცხოვრებაზე კონტროლი არ გაქვს. უეცრად შეიძლება ავტობუსი დაგეჯახოს, აგური დაგეცეს, ვიღაცამ გესროლოს. ტყვია, რომელიც ზუსტად დაგიმიზნეს და შენსკენ მოფრინავს, იმ მომენტში შენი კონტროლის გარეთ არის. შენ უკვე თეორიულად მკვდარი ხარ. იმ წამის მეასედებში, გასროლიდან გულის გაჩერებამდე, ვეღარაფერს გააკეთებ. სიცოცხლე შენზე დამოკიდებული აღარ არის. თუმცა არსებობს საკითხები, რომელთა კონტროლი გრძელვადიან პერიოდში შეგიძლია, მაგალითად, სხეულის წონა, ტვინში მიმდინარე ბიოქიმიური პროცესები, ყოველდღიური განწყობა, პროდუქტიულობა. ეს საკითხები ახლანდელ მოქმედებაზე და არჩევანზეა დამოკიდებული. არა, ამ მომენტში ვერაფერს შეცვლი, მაგრამ ხვალინდელი დღე? – გარკვეულწილად შეგიძლია აკონტროლო.

თუ ამ მომენტიდან პროაქტიულად დაიწყებ ცხოვრების მოწყობას, შემდეგი მომენტები ამჟამინდელზე იქნება დაშენებული, ხოლო მომავალში მეტი რამ იქნება შენი კონტროლის სფეროში.

რა გვაძლევს გრძელვადიანი კონტროლის საშუალებას?


შეიძინე ამაზონზე

6 თვის წინ ფიტნეს ტრეკერი¹ ვიყიდე და მისი ხელმძღვანელობით კროსტრენინგები² დავიწყე. კვირაში ორ-სამჯერ მინიმუმ 7 წუთს ვვარჯიშობდი. ტრეკერი დახარჯულ კალორიებს მითვლიდა.

7+ წუთი… ვერასოდეს ვიფიქრებდი, თუ 7+ წუთიანი ვარჯიში ასეთი მტანჯველი იქნებოდა. ყოველ ჯერზე ვიფიცებოდი, რომ ამას აღარასოდეს გავიმეორებდი. თუმცა 2-3 დღეში მავიწყდებოდა ტკივილი და ვიძახდი – “მხოლოდ 7+ წუთი! სირცხვილია 7+ წუთიანი ვარჯიში დაგეზაროს!”

ყოველი წარმატებული სესიის შემდეგ, ტრეკერი ვარჯიშის სტატისტიკას იმახსოვრებდა და დატვირთვას შეუმჩნევლად ზრდიდა. თუ აპრილში ყველა რეპის³ შესასრულებლად 9 წუთი მჭირდებოდა, აგვისტოში უკვე 19 წუთს ვვარჯიშობდი.

საინტერესოა, რომ აგვისტოში, ვარჯიშების შემდეგ, თავს ისევე ვგრძნობდი, როგორც აპრილში, ისეთივე შემართებით ვპირდებოდი თავს, რომ ამას აღარასოდეს გავაკეთებ და იმდენივე ხანში მავიწყდებოდა დანაპირები. მეგონა, რომ აგვისტოში ისევე ვვარჯიშობდი, როგორც აპრილში, მაგრამ როდესაც სტატისტიკურ ანგარიშებს გადავხედე, ჩემს აღტაცებას საზღვარი არ ჰქონდა.

 

აპრილში თუ სესიის განმავლობაში 41 კალორიას ვწვავდი (154 რეპი), აგვისტოში უკვე 129 კალორიაზე (488 რეპი) ვიყავი ასული, დატვირთვა კი იდენტურად მეჩვენებოდა.
ინვესტირებული ძალისხმევა აპრილშიც და აგვისტოშიც ერთნაირი იყო. ინვესტირებული დრო ორჯერ გაიზარდა.
თუმცა ამონაგები ძალისხმევაზე (return on effort) აგვისტოში 3.14-ჯერ მეტი აღმოჩნდა.

 

ძალისხმევას კუმულატიური თვისება აქვს. გუშინ გაწეულ მცირე ძალისხმევას დღევანდელი ემატება, დღევანდელს – ხვალინდელი. თუმცა, ხვალინდელი ძალისხმევის შედეგი გუშინდელისგან დრამატულად განსხვავდება.

“Upstream Effect”-ი სიტყვასიტყვით “უკუდინების ეფექტს” ნიშნავს. დინების საწინააღმდეგო მიმართულებით პირველი ნაბიჯის გადადგმა რთულია, სამაგიეროდ მისი შედეგი დინებას ავტომატურად, დამატებითი ჩარევის გარეშე ჩამოჰყვება. “უკუდინების ეფექტის” საუკეთესო გამომხატველია ქართული ანდაზა: “მადლი ქენი, ქვაზე დადე, გაივლი და წინ დაგხვდება

თუკი ამ სტატიის წერას დავასრულებ, მიზანთან ორი ნაბიჯით ახლოს ვიქნები.

¹rep - რეპეტიცია, გამეორება. ჟარგონი ფიტნესში.
²ფიტნეს ტრეკერი - მოწყობილობა, რომელიც სპორტული აქტივობების დროს აფიქსირებს ყოველ მოძრაობას და აგენერირებს სტატისტიკურ ანგარიშებს.
³კროსტრენინგები - ვარჯიში ერთდროულად ორ ან რამდენიმე სხვადასხვა ტიპის სპორტში